POWER-TO-X TẠI VIỆT NAM: TỪ ĐIỆN NĂNG ĐẾN GIÁ TRỊ TOÀN CẦU 

Energy Evolution – dấu mốc khởi đầu cho hành trình hình thành hệ sinh thái Power-to-X tại Việt Nam

Từ “năng lượng tái tạo” đến ”giá trị công nghiệp mới”

Khi năng lượng tái tạo ngày càng trở thành nền tảng của hệ thống năng lượng tương lai, câu hỏi chiến lược không còn chỉ là sản xuất bao nhiêu điện xanh, mà là làm thế nào để biến nguồn điện đó thành năng lượng, nguyên liệu và giá trị công nghiệp ở quy mô lớn. Power-to-X đang mở ra một hướng tiếp cận mới cho bài toán này.

Từ “điện xanh” đến “phân tử xanh”

Trong nhiều thập kỷ, điện được xem chủ yếu là một dạng năng lượng phục vụ sản xuất và tiêu dùng. Nhưng quá trình chuyển dịch năng lượng đang làm thay đổi căn bản vai trò của điện.

Khi điện mặt trời và điện gió phát triển với quy mô ngày càng lớn, hệ thống năng lượng phải đối mặt với một vấn đề mới: sản lượng điện tái tạo phụ thuộc vào thời tiết và thời điểm, trong khi nhu cầu sử dụng năng lượng diễn ra liên tục. Đồng thời, không phải mọi lĩnh vực của nền kinh tế đều có thể điện hóa trực tiếp với hiệu quả và tính khả thi như nhau.

Đây là bối cảnh làm nổi bật vai trò của Power-to-X (PtX hoặc P2X)

Về bản chất, Power-to-X là tập hợp các công nghệ cho phép sử dụng điện, đặc biệt là điện từ các nguồn năng lượng tái tạo, để tạo ra một dạng năng lượng, nhiên liệu, hóa chất hoặc nguyên liệu khác, được gọi chung là “X”.

Điểm quan trọng cần nhấn mạnh là Power-to-X không đơn thuần là một công nghệ lưu trữ điện. Ở cấp độ hệ thống, PtX là một mô hình kết nối giữa ngành điện, công nghiệp, giao thông và hóa chất, cho phép chuyển đổi điện thành các dạng năng lượng hoặc vật chất có thể lưu trữ, vận chuyển và sử dụng ở những nơi mà điện hóa trực tiếp còn hạn chế.

Nếu điện khí hóa trực tiếp là con đường hiệu quả đối với nhiều ứng dụng, Power-to-X tạo ra một con đường bổ sung cho những lĩnh vực khó điện hóa, đặc biệt là một số lĩnh vực trong ngành công nghiệp nặng như hóa chất, hàng hải và hàng không.

Nói cách khác, PtX giúp chuyển “electron” thành “molecule”, từ đó mở rộng phạm vi mà năng lượng tái tạo có thể tác động tới nền kinh tế.

Hydrogen – mắt xích trung tâm của hệ sinh thái Power-to-X

Trong hệ sinh thái Power-to-X, hydrogen xanh được xem là một trong những nền tảng quan trọng nhất.

Thông qua quá trình điện phân nước bằng điện tái tạo, nước được tách thành hydrogen và oxygen. Hydrogen sau đó có thể được sử dụng trực tiếp hoặc tiếp tục chuyển hóa thành các sản phẩm có giá trị cao hơn.

Đây chính là điểm tạo nên tính linh hoạt của Power-to-X.

Hydrogen có thể trở thành nguyên liệu cho ngành hóa chất, nhiên liệu cho một số phương tiện giao thông, tác nhân khử trong các quy trình công nghiệp hoặc nguyên liệu đầu vào để sản xuất ammonia, methanol và các nhiên liệu tổng hợp.

Trong tương lai, hydrogen vì vậy không chỉ được nhìn nhận như một loại nhiên liệu mới, mà có thể trở thành một “energy carrier” và industrial feedstock quan trọng của nền kinh tế carbon thấp.

Từ hydrogen đến ammonia, methanol và nhiên liệu tổng hợp

Một trong những giá trị lớn nhất của Power-to-X nằm ở khả năng biến hydrogen thành những phân tử phù hợp hơn cho lưu trữ, vận chuyển và sử dụng.

Hydrogen xanh có thể kết hợp với nitrogen để sản xuất ammonia. Ammonia hiện đã là một nguyên liệu quan trọng trong ngành phân bón và hóa chất, đồng thời đang được nghiên cứu và phát triển như một chất mang năng lượng và nhiên liệu cho một số ứng dụng, đặc biệt trong lĩnh vực hàng hải.

Một hướng khác là kết hợp hydrogen với carbon dioxide có nguồn gốc phù hợp để sản xuất methanol tổng hợp. Methanol có thể đóng vai trò vừa là nguyên liệu hóa chất, vừa là nhiên liệu hoặc tiền chất cho các sản phẩm khác.

Tương tự, hydrogen có thể tham gia vào quá trình sản xuất các loại nhiên liệu tổng hợp, thường được gọi là e-fuel hoặc Power-to-Liquid. Đây là hướng đặc biệt đáng chú ý đối với các lĩnh vực mà việc thay thế nhiên liệu lỏng bằng điện trực tiếp gặp nhiều giới hạn.

Như vậy, Power-to-X tạo ra một chuỗi giá trị mới: điện tái tạo → hydrogen → phân tử xanh → nhiên liệu, hóa chất và nguyên liệu công nghiệp.

Đó cũng là lý do tại sao PtX ngày càng được nhìn nhận không chỉ như một giải pháp năng lượng mà còn như một nền tảng của quá trình chuyển đổi công nghiệp.

Tại sao Power-to-X có ý nghĩa chiến lược?

Giá trị của Power-to-X trước hết nằm ở khả năng kết nối các hệ thống năng lượng vốn trước đây tương đối tách biệt.

Khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng cao, hệ thống điện cần có khả năng hấp thụ và sử dụng hiệu quả nguồn điện biến động. Thay vì chỉ tìm cách cân bằng hệ thống điện bằng các giải pháp lưu trữ điện, một phần năng lượng có thể được chuyển đổi thành hydrogen hoặc các phân tử khác để sử dụng trong công nghiệp và giao thông.

Điều này tạo ra một dạng sector coupling, trong đó điện, khí, hóa chất và giao thông được kết nối thành một hệ thống năng lượng thống nhất hơn.

Quan trọng hơn, PtX cho phép năng lượng tái tạo đi vào những ngành mà điện hóa trực tiếp chưa phải là lựa chọn tối ưu.

Đây là ý nghĩa chiến lược của Power-to-X: mở rộng phạm vi khử carbon từ hệ thống điện sang toàn bộ nền kinh tế.

Sự kiện Energy Evolution do Phoenix Contact – tập đoàn hơn 100 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ & công nghiệp của Đức, chuyên về điện khí hóa, tự động hóa công nghiệp – kết nối, điều khiển tự động & số hóa, tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 20/8/2026 vừa qua với sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác trong, ngoài nước – trong đó có sự tham gia của Vietnam ASEAN Hydrogen cùng các đối tác quốc tế – đã mở ra một diễn đàn để cùng nhìn nhận cơ hội, thách thức và những bước đi đầu tiên cho Power-to-X tại Việt Nam, qua đó cũng như nhìn nhận thực tế tư duy: Power-to-X: From Electricity to Value.

Đây không chỉ là một sự kiện về công nghệ. Đây có thể là một trong những dấu mốc khởi đầu cho một cuộc đối thoại rộng hơn về việc Việt Nam sẽ tham gia như thế nào vào nền kinh tế Hydrogen và Power-to-X của khu vực và thế giới.

Hydrogen: cơ hội lớn nhưng không phải một cuộc chơi dễ dàng

Hydrogen đang được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong quá trình giảm phát thải tại những lĩnh vực mà điện hóa trực tiếp còn khó khăn – đặc biệt là công nghiệp nặng, hóa chất, một số phân khúc giao thông đường dài và các chuỗi nhiên liệu mới. Nhưng thị trường quốc tế cũng đưa ra một bài học rất rõ: Hydrogen không phải là cuộc chơi chỉ cần có công nghệ và nguồn điện là có thể thành công.

Theo IEA, nhu cầu Hydrogen toàn cầu đã vượt 100 triệu tấn trong năm 2025, nhưng gần như toàn bộ vẫn tập trung ở các ứng dụng truyền thống trong công nghiệp và lọc dầu. Hydrogen phát thải thấp tăng khoảng 20% nhưng vẫn chỉ chiếm gần 1% tổng sản lượng. Trong khi đó, các thỏa thuận mua bán Hydrogen phát thải thấp mới trong năm 2025 đạt khoảng 1,7 triệu tấn/năm, và chỉ khoảng 20% là các cam kết có tính ràng buộc chắc chắn.

Điều đó cho thấy thị trường đang chuyển từ giai đoạn “announcement” sang giai đoạn “execution”. Dự án được công bố chưa đồng nghĩa với dự án được đầu tư. Công suất thiết kế chưa đồng nghĩa với sản lượng thương mại. Và nguồn điện tái tạo dồi dào chưa đồng nghĩa với một mô hình Hydrogen có khả năng cạnh tranh.

Những nút thắt lớn hiện nay vẫn là: chi phí, nhu cầu đầu ra, hạ tầng, chính sách, tài chính, tiêu chuẩn, chứng nhận và an toàn.

Vì vậy, bài học đầu tiên đối với Việt Nam là: “Đừng bắt đầu bằng câu hỏi “Việt Nam có thể sản xuất bao nhiêu Hydrogen?”, mà hãy bắt đầu bằng câu hỏi “Ai sẽ sử dụng Hydrogen, sử dụng vào đâu, với giá nào và giá trị kinh tế tạo ra là gì?”

Đó là sự khác biệt giữa một dự án công nghệ và một ngành công nghiệp có khả năng thương mại hóa.

Chiến lược hydrogen của Việt Nam tạo nền tảng cho PtX.

Đó chính là không gian mà Power-to-X mở ra.

Power-to-X không chỉ là câu chuyện về Hydrogen. Đó là tư duy chuyển đổi điện năng – đặc biệt là điện từ các nguồn năng lượng tái tạo – thành Hydrogen và các dạng năng lượng, nhiên liệu, hóa chất hoặc nguyên liệu có giá trị cao hơn, qua đó kết nối ngành điện với công nghiệp, giao thông, hóa chất, logistics và các lĩnh vực khó điện hóa trực tiếp.

Với Việt Nam, đây có thể là một cơ hội quan trọng – không chỉ cho quá trình chuyển dịch năng lượng, mà còn cho quá trình chuyển dịch mô hình công nghiệp và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Việt Nam đã có tầm nhìn – vấn đề tiếp theo là thực hiện như thế nào

Việt Nam đứng trước một cơ hội mới

Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để nghiên cứu và phát triển hệ sinh thái Power-to-X.

Với đường bờ biển dài, tiềm năng điện gió ngoài khơi đáng kể, nguồn năng lượng mặt trời thuận lợi ở nhiều khu vực và nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, Việt Nam có cơ sở để phát triển nguồn điện tái tạo với quy mô lớn. Đáng chú ý, Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII đã đặt trọng tâm vào phát triển năng lượng tái tạo và xác định tiềm năng lớn của điện gió ngoài khơi. Quy hoạch cũng định hướng phát triển điện gió ngoài khơi kết hợp với các nguồn năng lượng tái tạo khác để sản xuất hydrogen và ammonia phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Đây là một định hướng có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi ngành điện

Nếu được triển khai đúng cách, Việt Nam có thể từng bước chuyển từ mô hình sản xuất điện tái tạo sang mô hình sản xuất năng lượng và sản phẩm công nghiệp dựa trên năng lượng tái tạo. Đó là một bước chuyển rất quan trọng.

Power-to-X tại Việt Nam không bắt đầu từ con số 0. Ngày 7/2/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 165/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển năng lượng Hydrogen của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Chiến lược đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái Hydrogen dựa trên năng lượng tái tạo, bao gồm sản xuất, lưu trữ, vận chuyển, phân phối, sử dụng trong nước và xuất khẩu, với hạ tầng đồng bộ và hiện đại. Việt Nam phấn đấu công suất sản xuất Hydrogen từ năng lượng tái tạo và các quá trình có thu giữ carbon đạt khoảng 100.000–500.000 tấn/năm vào năm 2030, và 10–20 triệu tấn/năm vào năm 2050.

Đáng chú ý hơn, chiến lược không chỉ nói về sản xuất. Việt Nam cũng định hướng phát triển thị trường sử dụng Hydrogen trong sản xuất điện, giao thông vận tải, thép, xi măng, hóa chất, lọc dầu và các ngành công nghiệp khác, đồng thời nghiên cứu hạ tầng lưu trữ, vận chuyển, phân phối và xuất khẩu.

Tầm nhìn chiến lược đã được đặt ra. Câu hỏi quan trọng của giai đoạn tiếp theo là: Làm thế nào biến tầm nhìn đó thành những dự án có hiệu quả kinh tế, có khách hàng thực, có khả năng huy động vốn và có khả năng mở rộng

1. Phải bắt đầu bằng lựa chọn đúng

Power-to-X là một không gian rất rộng. Việt Nam không thể – và cũng không cần – làm tất cả cùng một lúc. Nguồn lực về vốn, công nghệ, hạ tầng, nhân lực và năng lực quản trị đều có giới hạn. Vì vậy, chiến lược phù hợp không phải là “làm càng nhiều càng tốt”, mà là: “chọn đúng – làm đúng – chứng minh được giá trị – sau đó mở rộng.”

Những lĩnh vực có nhu cầu Hydrogen hiện hữu hoặc có khả năng hình thành nhu cầu sớm cần được xem xét trước, chẳng hạn: lọc dầu, phân bón, hóa chất, thép, nhiên liệu hàng hải, methanol, ammonia, Hydrogen công nghiệp.

Đây cũng phù hợp với bài học quốc tế. IEA cho rằng các ứng dụng truyền thống – đặc biệt lọc dầu và công nghiệp hóa chất – đang là những nơi dẫn đầu trong việc hấp thụ Hydrogen phát thải thấp; các dự án có nhu cầu sử dụng rõ ràng có khả năng tiến tới đầu tư tốt hơn.

“Xác định nhu cầu trước, phát triển dự án sau.

Phải xác định nhu cầu trước khi quyết định quy mô dự án.”

Không nên bắt đầu bằng câu hỏi “Chúng ta có thể xây nhà máy bao nhiêu MW?”, mà nên bắt đầu bằng: khách hàng nào sẽ mua sản phẩm này, hợp đồng thế nào, giá nào, thời hạn bao lâu, giá trị carbon là gì, và dự án có khả năng cạnh tranh hay không.

2. Không chạy theo quy mô – Tập trung vào tính hiệu quả

Thị trường quốc tế đang cho thấy một thực tế đáng suy nghĩ. Gần 45% sản lượng Hydrogen phát thải thấp trong các dự án được công bố trên thế giới được định hướng cho xuất khẩu, nhưng các dự án hướng xuất khẩu có tỷ lệ đạt đến giai đoạn đầu tư thấp hơn đáng kể. IEA chỉ ra rằng nguyên nhân quan trọng là quy mô lớn, thiếu khách hàng offtake chắc chắn và những khó khăn về vốn cũng như hạ tầng xuất khẩu.

Đây là bài học đặc biệt quan trọng đối với một nền kinh tế mới nổi như Việt Nam. Một dự án lớn chưa chắc là một dự án tốt. Một dự án nhỏ hơn nhưng có nguồn điện cạnh tranh, khách hàng thực, hợp đồng offtake dài hạn, hạ tầng sẵn có, tiêu chuẩn và chứng nhận, mô hình tài chính rõ ràng và khả năng mở rộng — có thể tạo ra giá trị lớn hơn nhiều.

“Quy mô quan trọng, nhưng hiệu quả kinh tế phải được đặt lên hàng đầu.”

3. Làm đúng và đồng bộ ngay từ đầu

Power-to-X không phải là một thiết bị – nó là một hệ thống tích hợp. Có thể hình dung chuỗi giá trị: “Năng lượng tái tạo → Quản lý nguồn điện → Điện phân → Xử lý Hydrogen → Lưu trữ → Vận chuyển → Chuyển hóa → Ammonia / Methanol / Nhiên liệu → Ứng dụng công nghiệp → Bao tiêu → Chứng nhận → Thị trường toàn cầu.”

Nếu một mắt xích yếu, toàn bộ mô hình có thể bị ảnh hưởng. Do đó, ngay từ đầu cần đồng bộ: công nghệ, kỹ thuật, tự động hóa, hạ tầng, an toàn, an ninh mạng, tài chính, chứng nhận và thị trường.

Đặc biệt, yếu tố an toàn không thể được xem là một lớp bổ sung ở cuối dự án. Với Hydrogen, nguy cơ cháy nổ, áp suất, rò rỉ, các khu vực nguy hiểm và mức độ kết nối ngày càng cao đòi hỏi an toàn chức năng, chống cháy nổ và an ninh mạng công nghiệp phải được xem xét đồng thời ngay từ giai đoạn thiết kế.

“Tư duy hệ thống, không phải tư duy thiết bị đơn lẻ.”

4. Không một doanh nghiệp nào có thể tự xây dựng nền kinh tế Hydrogen một mình

Tại Energy Evolution, Tiến sĩ – Trần Ngọc Ánh Minh – Chủ tịch Điều hành Pacific Group (PCG) đã chia sẻ một góc nhìn quan trọng: “cơ hội phát triển và kinh doanh Hydrogen tại Việt Nam là tiềm năng, nhưng đi cùng nhiều thách thức; vì vậy cần sự phối hợp đồng bộ giữa Chính phủ và các cơ quan quản lý, doanh nghiệp trong nước và quốc tế, trường viện, các nhà khoa học và hệ thống tài chính minh bạch.”

Nền kinh tế Hydrogen không thể được xây dựng bởi một doanh nghiệp riêng lẻ. Nó cần một hệ sinh thái:

“Không có hệ sinh thái, không có ngành công nghiệp.”

5. Bài học từ các tập đoàn quốc tế: không chỉ xây nhà máy, hãy xây chuỗi giá trị

Các quốc gia và tập đoàn đi trước không chỉ nhìn vào việc sản xuất Hydrogen – họ nhìn toàn bộ chuỗi: “Điện → Hydrogen → Sản phẩm phái sinh → Hạ tầng → Logistics → Bao tiêu → Chứng nhận → Thị trường.”

Điều đó đặc biệt quan trọng với Việt Nam. Không nhất thiết Việt Nam phải dẫn đầu tất cả các khâu. Điều cần xác định là: “Việt Nam có thể trở thành mắt xích cạnh tranh ở đâu trong chuỗi giá trị Power-to-X toàn cầu?”. Có thể là nguồn điện, sản xuất Hydrogen, ammonia hoặc methanol, thép carbon thấp, các sản phẩm hóa chất, thiết bị, kỹ thuật và tích hợp hệ thống – hoặc sự kết hợp của nhiều mắt xích.

Đây chính là cách tư duy của một chiến lược công nghiệp, thay vì chỉ là một chiến lược dự án năng lượng đơn lẻ.

6. Go Global — ngay từ ngày đầu

Không nên đợi đến khi dự án hoàn thành mới nghĩ đến thị trường quốc tế. Ngay từ ngày đầu, cần tư duy theo chuẩn toàn cầu: tiêu chuẩn quốc tế, công nghệ quốc tế, chứng nhận quốc tế, tài chính quốc tế, đối tác quốc tế, khách hàng bao tiêu quốc tế và thị trường quốc tế.

Chiến lược Hydrogen của Việt Nam cũng đã xác định định hướng tận dụng lợi thế năng lượng tái tạo và vị trí địa lý để khuyến khích sản xuất Hydrogen xanh phục vụ xuất khẩu; về dài hạn hướng tới hình thành hệ sinh thái công nghiệp năng lượng sạch và trở thành một trung tâm công nghiệp năng lượng sạch, xuất khẩu năng lượng tái tạo và Hydrogen xanh của khu vực.

Nhưng Go Global không nhất thiết đồng nghĩa với xuất khẩu Hydrogen nguyên chất. Câu hỏi quan trọng hơn là: có nên xuất khẩu molecule hay nên xuất khẩu value? Thay vì chỉ xuất khẩu Hydrogen, Việt Nam có thể hướng tới các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn như: Green Ammonia, Green Methanol, Low-carbon Steel, Green Chemicals và Sustainable Fuels.

Đây cũng là hướng được IEA nhấn mạnh đối với các nền kinh tế mới nổi: thay vì phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu Hydrogen, cần phát triển thị trường trong nước và ưu tiên những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.

“Xây dựng tại Việt Nam. Vươn ra toàn cầu.”

7. Công nghệ là điều kiện cần – tích hợp mới là yếu tố quyết định

Một electrolyzer hiệu suất cao là điều kiện cần. Nhưng để một hệ thống Power-to-X vận hành hiệu quả ở quy mô công nghiệp, cần tích hợp: điện khí hóa, tự động hóa, chuyển đổi nguồn điện, điều khiển, kết nối mạng, an toàn chức năng, chống cháy nổ, an ninh mạng, quản lý năng lượng và số hóa.

Phoenix Contact nhìn Power-to-X theo chính cách tiếp cận tích hợp này, với các giải pháp cho điều khiển và giám sát electrolyzer, cấp nguồn module, automation, networking, safety, security và quản lý dữ liệu trong toàn bộ chuỗi Hydrogen và Power-to-X.

Điều đó cho thấy một xu hướng quan trọng: giá trị trong tương lai không chỉ nằm ở từng thiết bị riêng lẻ, mà nằm ở khả năng tích hợp toàn hệ thống. Đối với Việt Nam, đây cũng là cơ hội để từng bước hình thành năng lực trong nước về kỹ thuật, tự động hóa, tích hợp hệ thống, số hóa, an toàn, an ninh mạng, vận hành và bảo trì – những năng lực có thể tạo ra giá trị lâu dài hơn việc chỉ nhập khẩu thiết bị.

8. Từ Hydrogen Project đến Power-to-X Industry

Một nhà máy Hydrogen chưa tạo nên một ngành công nghiệp. Một ngành công nghiệp chỉ thực sự hình thành khi xung quanh nó xuất hiện: nhà cung cấp công nghệ, doanh nghiệp kỹ thuật, đơn vị tích hợp hệ thống, nhà sản xuất thiết bị, đơn vị dịch vụ, trung tâm đào tạo, tổ chức chứng nhận, tổ chức tài chính, viện nghiên cứu và khách hàng công nghiệp.

Khi đó, Power-to-X mới thực sự chuyển từ dự án đơn lẻ, sang hệ sinh thái, và tiến tới trở thành một ngành công nghiệp.

Nếu làm tốt, Power-to-X có thể tạo ra không chỉ năng lượng sạch, mà còn công nghệ mới, việc làm chất lượng cao, năng lực sản xuất mới, chuỗi cung ứng mới và những sản phẩm công nghiệp mới.

9. Energy Evolution – từ đối thoại đến hành động

Energy Evolution có ý nghĩa vượt ra ngoài một sự kiện. Đây là nơi các bên bắt đầu đặt những câu hỏi lớn hơn: Việt Nam muốn đứng ở đâu trong chuỗi giá trị Hydrogen? Chúng ta nên bắt đầu từ lĩnh vực nào? Đâu là thị trường có nhu cầu thực? Làm thế nào để giảm chi phí, bảo đảm an toàn và độ tin cậy, thu hút nguồn vốn, kết nối doanh nghiệp Việt Nam với công nghệ và thị trường quốc tế?

Và quan trọng nhất: làm thế nào để biến tiềm năng Power-to-X thành giá trị kinh tế thực sự cho Việt Nam?

Việc kết nối giữa các doanh nghiệp, tổ chức chuyên ngành và đối tác quốc tế tại Energy Evolution cho thấy: hành trình Power-to-X cần được xây dựng bằng sự hợp tác, không phải bằng những nỗ lực đơn lẻ.

10. Phoenix Contact: từ nhà cung cấp thiết bị công nghệ đến đối tác của hệ sinh thái

Đối với Phoenix Contact, Power-to-X không chỉ là một thị trường sản phẩm mới. Đó là một phần trong tầm nhìn về All Electric Society – nơi năng lượng tái tạo được điện hóa, kết nối, điều khiển và sử dụng hiệu quả hơn giữa các lĩnh vực. Power-to-X đóng vai trò như một cầu nối để chuyển điện năng thành những dạng năng lượng hoặc nguyên liệu có thể lưu trữ, vận chuyển và sử dụng trong những lĩnh vực khó điện hóa trực tiếp.

Vai trò của một technology partner trong Power-to-X không chỉ là cung cấp sản phẩm, mà là khả năng đồng hành từ planning, engineering, integration, automation, safety, security, operation đến scale-up. Phoenix Contact hiện phát triển các giải pháp Power-to-X từ điện phân, automation và cấp nguồn đến fuel cell, hydrogen infrastructure, functional safety và industrial security.

Tại Việt Nam, định hướng đó có thể được hiểu rộng hơn: không chỉ cung cấp thiết bị cho một dự án Hydrogen, mà cùng các đối tác góp phần xây dựng năng lực công nghệ và hệ sinh thái Power-to-X tại Việt Nam.

Ba nguyên tắc cho cho Doanh nghiệp tại Việt Nam

Thứ nhất: Bắt đầu đúng hướng — không nhất thiết phải bắt đầu quy mô lớn. Hãy bắt đầu từ những ứng dụng có nhu cầu thật, hiệu quả kinh tế có khả năng chứng minh và hạ tầng phù hợp. Một dự án đúng có giá trị hơn một dự án lớn nhưng thiếu thị trường.

Thứ hai: Thực hiện đúng — làm đúng và đồng bộ. Từ nguồn điện đến công nghệ, từ an toàn đến an ninh mạng, từ tài chính đến bao tiêu sản phẩm, mọi mắt xích phải được thiết kế như một hệ thống. Không để một mắt xích yếu làm mất giá trị của toàn bộ dự án.

Thứ ba: Tư duy toàn cầu — ngay từ ngày đầu. Tiêu chuẩn quốc tế, công nghệ quốc tế, đối tác quốc tế, nguồn vốn quốc tế, khách hàng quốc tế và thị trường quốc tế.

Xây dựng tại Việt Nam. Vươn ra toàn cầu.

Power-to-X: From Electricity to Value – Từ điện năng đến giá trị.

Power-to-X cần được nhìn nhận không chỉ là một công nghệ chuyển đổi năng lượng, mà là một nền tảng kết nối giữa năng lượng, công nghiệp, công nghệ và thị trường: “Thực hiện Power-to-X là xây dựng một hệ sinh thái có khả năng biến điện năng thành giá trị – tạo ra sản phẩm, tạo ra công nghiệp, tạo ra thị trường và tạo ra năng lực cạnh tranh mới cho Việt Nam. Đó là quá trình kiến tạo một chuỗi giá trị năng lượng mới cho quốc gia, góp phần đa dạng hóa nguồn năng lượng và dịch vụ năng lượng, kiến tạo hạ tầng năng lượng bền vững; đồng thời từng bước xanh hóa nền công nghiệp Việt Nam và đưa năng lực thương mại hóa năng lượng của Việt Nam vươn tầm khu vực và thế giới”, Ông Trương Đăng Nghĩa – Giám Đốc Phoenix Contact Việt Nam cho biết.

Đây chính là sự thay đổi về tư duy mà Việt Nam cần trong giai đoạn mới. Việt Nam không nhất thiết phải trở thành quốc gia sản xuất Hydrogen lớn nhất thế giới. Nhưng Việt Nam hoàn toàn có thể đặt mục tiêu trở thành một mắt xích có giá trị trong chuỗi Power-to-X của ASEAN và thế giới.

Chúng ta có thể bắt đầu từ những lĩnh vực phù hợp. Bắt đầu từ những dự án có khả năng chứng minh hiệu quả. Bắt đầu bằng việc kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn quốc tế. Bắt đầu bằng việc xây dựng tiêu chuẩn, nhân lực và năng lực tích hợp.

Nhưng điều quan trọng nhất: phải bắt đầu.

Từ Việt Nam đến thế giới

Power-to-X không phải là cuộc đua xem ai xây nhà máy Hydrogen lớn nhất. Đó là cuộc đua về công nghệ, chi phí, quy mô, khả năng tích hợp, an toàn, hạ tầng, tài chính, thị trường và năng lực tạo giá trị.

Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đáng kể. Nếu chỉ nhìn Power-to-X như một xu hướng năng lượng mới, chúng ta có thể bỏ lỡ cơ hội. Nếu nhìn Power-to-X như một nền tảng công nghiệp mới, chúng ta có thể mở ra một hướng phát triển hoàn toàn khác.

Từ điện năng tái tạo, đến Hydrogen. Từ Hydrogen đến ammonia, methanol và các nhiên liệu mới. Từ nhiên liệu đến công nghiệp. Từ công nghiệp đến sản phẩm. Từ sản phẩm đến thị trường. Và từ thị trường Việt Nam đến thị trường toàn cầu.

Đó là hành trình: Điện năng → Hydrogen → Sản phẩm → Công nghiệp → Giá trị → Toàn cầu.

Và đó cũng chính là tinh thần của Energy Evolution

Energy Evolution có thể là một sự kiện. Nhưng Power-to-X là một hành trình – một hành trình cần tầm nhìn dài hạn, lựa chọn đúng, thực hiện đúng, phối hợp đồng bộ, công nghệ phù hợp, tài chính minh bạch, thị trường thực và tư duy Global ngay từ đầu.

Bởi cuối cùng, câu chuyện không chỉ là: “Việt Nam có thể sản xuất bao nhiêu Hydrogen?”

Mà là: “Việt Nam có thể tạo ra bao nhiêu giá trị từ nguồn năng lượng của mình – và có thể đưa bao nhiêu giá trị đó ra thế giới?”

POWER-TO-X: TỪ ĐIỆN NĂNG ĐẾN GIÁ TRỊ.

TỪ VIỆT NAM RA THẾ GIỚI.

ENERGY EVOLUTION — HÀNH TRÌNH BẮT ĐẦU TỪ HÔM NAY.

Trương Đăng Nghĩa – Country Manager of Phoenix Contact Vietnam