VBF 2017: Cải thiện môi trường kinh doanh tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân bứt phá

Cải thiện môi trường kinh doanh tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân bứt phá là kỳ vọng của Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) 2017. Phấn khởi hơn là tâm trạng chung của những người tham dự diễn đàn với những ghi nhận về một năm 2017 “khá hơn rất nhiều” năm trước và những tháng gần đây “tốt hơn rất nhiều” những tháng đầu năm.

Chưa bao giờ kinh tế tư nhân lại được đề cao và được coi là một động lực quan trọng như bây giờ. Cùng với sự quyết tâm từ Chính phủ, các bộ ngành địa phương cũng có những chuyển biến rõ rệt về thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. 2017 cũng là năm mà Chính phủ đã có nhiều chính sách đột phá tạo nên đường hướng phát triển DN, cải thiện môi trường kinh doanh hơn bao giờ hết.

Phát biểu trước khi VBF khai mạc, ông Hirohide Sagara, đồng Chủ tịch Diễn đàn 2017 đã đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thực hiện các cải cách và các chính sách phát triển kinh tế thời gian qua. Để khẳng định kết quả mà Việt Nam đạt được từ những thay đổi mạnh mẽ đó, ông Hirohide Sagara so sánh là GDP hiện nay đã tăng gấp 8 lần, đạt con số 220 tỷ so với con số 27 tỷ USD ở 20 năm trước – năm 1997 khi có VBF đầu tiên. 

“Môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp đã có những thay đổi lớn rất đáng ghi nhận”, ông Vũ Tiến Lộc đồng Chủ tịch VBF 2017 cho biết. Nhưng cộng động DN và các nhà đầu tư cho rằng dù đã có những thay đổi tích cực nhưng chặng đường cải cách môi trường kinh doanh của Việt Nam còn gian nan. Mục tiêu môi trường kinh doanh của Việt Nam so sánh được với các nước ASEAN 4 hay ASEAN 3 vẫn còn xa. Việt Nam vẫn chưa được đánh giá cao về thể chế. 

Một hạn chế lớn nữa là liên kết giữa DN tư nhân và DN FDI chưa thành công, công nghiệp phụ trợ chưa phát triển như mong muốn, nền kinh tế đang ngày càng phụ thuộc vào FDI, nhất là các tập đoàn lớn. Nếu nhìn vào bức tranh chung cả nước thì khá tốt nhưng có nhiều chỉ báo đáng lo ngại về sự yếu kém của khu vực DN tư nhân trong nước. Việt Nam cần phải duy trì được môi trường kinh doanh với các điều kiện kinh doanh tốt, giảm chi phí, tiếp tục đầu tư cho cơ sở hạ tầng là những giải pháp thúc đẩy khu vực tư nhân phát triển”, ông Hirohide Sagara phát biểu. 

Điều kiện kinh doanh trong nhiều lĩnh vực còn khó khăn, phiền hà, thủ tục kiểm tra chuyên ngành, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất nhập khẩu chưa chuyển động nhanh như mong muốn. Nhiều bộ, ngành còn chần chừ, chưa mạnh dạn cắt bỏ và đơn giản hoá thủ tục hành chính, giảm chi phí trong kiểm tra chuyên ngành…

Theo phản ánh của DN, chi phí kinh doanh tại Việt Nam cao và đang tăng nhanh. Mức lương tối thiểu tăng nhanh trong nhiều năm qua, cao hơn tốc độ tăng năng suất, kéo theo đó là gánh nặng đóng các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, phí công đoàn và các khoản phí bắt buộc khác… Việt Nam là quốc gia xuất nhập khẩu lớn nhưng chi phí logistics của Việt Nam cao và kém cạnh tranh với nhiều nước. 

Do vậy, các giải pháp nhằm cắt giảm chi phí kinh doanh, tăng khả năng cạnh tranh cho hàng hoá từ Việt Nam cần được đẩy mạnh hơn nữa trong thời gian tới. Chi phí thực hiện thủ tục hành chính còn cao, thủ tục hành chính vẫn còn phiền hà và nặng nề, điều kiện kinh doanh quá nhiều khiến chi phí vẫn tăng lên và tăng gấp đôi mức cần thiết. 

Chính phủ đã nhận ra điều này và đã đặt yêu cầu trong những năm tới phải giảm một nửa điều kiện kinh doanh. Bỏ đi ½ tức là ½ này không cần thiết, nó đang vừa làm tăng chi phí thời gian, chi phí vật chất, chi phí tài chính, những chi phí này không tiên liệu được và làm mất đi cơ hội kinh doanh của DN. 
 
Chính phủ đặt mục tiêu yêu cầu như thế nhưng theo ông Lộc cần có biện pháp mạnh thậm chí là Chính phủ phải dùng biện pháp “cưỡng bức” thực hiện. Phần lớn sự thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh cần bãi bỏ này thuộc vào các bộ ngành do đó hành động của các bộ ngành vô cùng quan trọng. 

“Tôi hy vọng các bộ ngành làm được như Bộ Công Thương kiên quyết giảm được từ 1/3 đến ½ điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính. Chúng ta hoàn toàn làm được điều này”, ông Lộc nói. Nhưng nhiều bộ ngành còn chần chừ trong cắt giảm thủ tục hành chính nhất là thủ tục kiểm tra chuyên ngành và điều kiện kinh doanh. 

Đề giảm chi phí DN thì Nhà nước cần giảm bớt việc cung ứng dịch vụ công mà nên đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ công, có chính sách hỗ trợ khu vực tư nhân cung cấp dịch vụ công. Cùng một dịch vụ thì khu vực tư nhân thực hiện rẻ hơn là Nhà nước thực hiện nhưng các bộ vấn đang “ôm” quá nhiều dịch vụ công mà những dịch vụ đó khu vực tư nhân hoàn toàn đảm đương được. VBF là nơi thẳng thắn trao đổi giữa cộng đồng DN, các nhà đầu tư kinh doanh với các cơ quan Chính phủ. Nhiều kiến nghị đề xuất của DN đã được Chính phủ, các cơ quan Chính phủ xử lý kịp thời. 

Tuy nhiên, cũng có nhiều vấn đề đã được nên lên nhiều lần đến nay vẫn tồn tại. Tồn tại được DN nói nhiều đến trước thềm diễn đàn này đó là chính sách đã khó tiên liệu, lại hay thay đổi, thiếu nhất quán. Vì thế, DN vẫn đối mặt với trường hợp thực thi không đúng theo quy định của pháp luật, như yêu cầu thêm thủ tục, giấy tờ. Một số trường hợp quy định không rõ ràng, không được giải thích thống nhất khiến doanh nghiệp không biết có vi phạm hay không…“Chính sách thiếu nhất quán, DN sẽ bất an”, ông Lộc nói. 

Doanh nghiệp FDI chưa hài lòng về việc thực thi pháp luật tại VN

Trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) 2017, nhiều DN phản ánh vẫn đang gặp khó khăn trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các cơ quan quản lý cần bãi bỏ các quy định bất hợp lý, giảm tối đa rào cản, giảm rủi ro cho DN. 

Theo đánh giá của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhiều DN vẫn đang gặp khó khăn trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong 11 tháng năm 2017, đã có 10.814 DN giải thể và 55.664 DN tạm ngừng hoạt động. Đối với các DN đang hoạt động, những gánh nặng về thủ tục hành chính vẫn đang là một trở ngại lớn. Kết quả điều tra Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2016 (PCI) do VCCI công bố cho thấy, 35% DN đang dành trên 10% quỹ thời gian để thực hiện thủ tục hành chính. Trong đó, cứ 4 DN thì có 1 DN cho biết khó khăn lớn nhất của họ là thủ tục hành chính phiền hà.

Trao đổi tại VBF 2017, ông Hiroshi Karashima, Chủ tịch Hiệp hội DN Nhật Bản tại Việt Nam (JBAV) cho biết, thực tế hiện nay vẫn có nhiều DN nước ngoài, trong đó là DN của JBAV, không hài lòng về việc thực thi và áp dụng pháp luật tại Việt Nam. Bên cạnh đó, bản thân các quy định trong pháp lệnh cũng mập mờ và không được giải thích rõ ràng nên các DN tư nhân gặp khó trong việc phán đoán xem có vi phạm các quy định hay pháp lệnh hay không. 

JBAV quan ngại: “Điều này sẽ gây tổn thất lớn đến sự hấp dẫn của Việt Nam trong việc thu hút nhà đầu tư và các nhà đầu tư sẽ tránh đầu tư vào Việt Nam để chuyển sang các nước khác”. JBAV đề xuất Chính phủ Việt Nam nên xây dựng cơ chế xử lý khiếu nại nhất quán và mạnh mẽ do Thủ tướng quản lý và chỉ đạo trực tiếp; hoàn thiện thủ tục xác nhận trước liên quan đến các quy định và pháp lệnh.

Cũng tại diễn đàn, ông Ryu Hang Ha, Chủ tịch Hiệp hội DN Hàn Quốc tại Việt Nam (Kocham) cho biết, liên quan đến quy định bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động nước ngoài (được triển khai từ tháng 1/2018), nhiều DN FDI đang lo lắng về sự gia tăng chi phí.

Bên cạnh đó, nhiều DN băn khoăn về việc khi thực hiện quy định này thì người nước ngoài sẽ được hưởng ưu đãi gì khi bị bệnh, bị tai nạn lao động hay bị tai nạn tử vong, được ưu đãi gì khi trở về nước. “Những điều này cần phải được quy định rõ ràng thì người nước ngoài mới có thể yên tâm đóng BHXH”, ông Ryu Hang Ha kiến nghị.

Phản ánh về những bất cập trong việc thực thi chính sách thuế, về vấn đề hoàn thuế GTGT, theo Nhóm Công tác Thuế/Hải quan (Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam), hiện nay rất nhiều DN bị vướng mắc trong quá trình hoàn thuế GTGT. Có trường hợp Tổng cục thuế căn cứ vào việc DN sử dụng sai mẫu tờ khai thuế GTGT đầu vào Mẫu 01 thay vì Mẫu 02 để từ chối hoàn thuế. Mặc dù trước đó DN đã thực hiện kê khai điều chỉnh theo đúng mẫu quy định dưới sự hướng dẫn của Cục thuế địa phương. 

Đại diện cộng đồng DN Việt Nam, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục cải cách mạnh mẽ điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính. Trước mắt, tập trung cải cách danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời đơn giản hóa thủ tục kiểm tra chuyên ngành và cắt giảm chi phí cho DN…

Tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Trí Dũng nhấn mạnh, các DN cũng cần chủ động, tích cực hơn trong đổi mới quản lý, quản trị DN; tăng cường liên kết sản xuất, tham gia chuỗi giá trị trong nước, khu vực và thế giới; xây dựng thương hiệu và chữ Tín trong kinh doanh; chăm lo đào tạo phát triển nguồn nhân lực. Thời gian tới, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp tục tham mưu, đề xuất bãi bỏ các quy định bất hợp lý, giảm tối đa rào cản, giảm rủi ro, xóa bỏ phân biệt đối xử trong đầu tư, kinh doanh của các DN. 

Về vấn đề cải cách hành chính thuế, hải quan, liên quan đến DN, tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai cho biết sẽ ghi nhận và cam kết với các DN, Hiệp hội DN tiếp tục nỗ lực hơn nữa, cải cách mạnh hơn nữa trong thủ tục hành chính cũng như hiện đại hóa, điện tử hóa quy trình quản lý thuế, hải quan. 

Thứ trưởng Vũ Thị Mai cũng cho biết thêm, ngày 11/12, Bộ Tài chính đã chính thức công bố thực hiện quản lý hải quan tự động tại cảng biển, đã giảm chi phí, thời gian cho DN, cho các bên tham gia, đặc biệt là DN XNK, kho bãi, cảng, tàu… Bộ Tài chính quyết tâm cải thiện thủ tục trong lĩnh vực thuế, hải quan mạnh mẽ hơn nữa để giảm nhiều chi phí, tạo thuận lợi nhiều hơn nữa cho DN. 

Quang Hải



Tin mới
Sản phẩm & dịch vụ
Sự kiện
Hoạt động
Copyright by Industrial Automation Magazine Vietnam
Sponsor by: Ministry Of Industry and Trade (MOIT)
All rights reserved of IAVIETNAM.net
Add: 79 Truongdinh St, Dist 1, HCMC
Tel: +84- 6290 6349
Email: info@iavietnam.net