Phát triển năng lượng tái tạo: Rào cản từ cơ chế

Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Trung tâm Năng lượng tái tạo, Viện Năng lượng (Bộ Công Thương) - đánh giá: Tiềm năng về năng lượng tái tạo ở Việt Nam rất lớn, gồm: Gió, mặt trời, khí sinh học, sinh khối, thủy điện nhỏ, thủy triều, địa nhiệt. Ước tính, tiềm năng cho phát điện của nguồn năng lượng này khoảng 21.000 - 26.000MW, tuy nhiên, đến cuối năm 2016 mới triển khai trên 2.500MW.

Tiềm năng điện gió ở Việt Nam từ 3.000 - 6.000MW nhưng mới triển khai đạt 159MW nối lưới; điện mặt trời khoảng 10.000MW nhưng thực tế mới đạt 6MW (riêng nối lưới 0.18MW); phát điện từ khí sinh học trên 100MW nhưng thực tế mới đạt trên 2,5MW; thủy điện nhỏ từ 5.000 - 7.000MW nhưng thực tế mới đạt 1.984MW. Đặc biệt, theo đánh giá sơ bộ, tiềm năng điện thủy triều đạt 100 - 200MW ở miền Bắc, điện địa nhiệt khoảng 340MW, nhưng chưa được khai thác trong thực tế.

Thực tế trên cho thấy, hiện trạng phát triển năng lượng tái tạo chưa tương xứng với tiềm năng. Tính đến tháng 7/2017, số dự án đăng ký phát triển điện gió, mặt trời và sinh khối ước tính có hơn 250 dự án với tổng công suất đăng ký khoảng gần 25.000MW. Trong đó, các tỉnh có nhiều dự án đăng ký điện gió nhất là: Bình Thuận, Ninh Thuận, Sóc Trăng, Bến Tre. Các tỉnh có nhiều dự án đăng ký điện mặt trời là Đắk Lắk, Tây Ninh, Ninh Thuận, Bình Thuận, Khánh Hòa. Các tỉnh có nhiều dự án đăng ký điện sinh khối là: Gia Lai, Khánh Hòa, Phú Yên, Thanh Hóa.

Theo tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, phát triển năng lượng tái tạo ở Việt Nam chưa được các nhà đầu tư quan tâm chủ yếu do vốn đầu tư ban đầu rất lớn. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất quy dẫn của năng lượng tái tạo còn cao hơn so với các dạng năng lượng truyền thống. Hiện, giá điện mặt trời được EVN mua là 9,35 cent/kWh; trong khi đó, giá bán lẻ điện bình quân của EVN là 1.622,01 đồng/kWh (7,3 cent/kWh). Khi mua điện mặt trời giá 9,35 cent/kWh, EVN lỗ khoảng 2 cent/kWh.

Phát triển năng lượng còn gặp rào cản trong cơ chế giá khuyến khích mua điện chưa cao; khó khăn và chi phí cho việc đấu nối vào hệ thống điện quốc gia; thiếu kinh nghiệm phát triển và thiếu kỹ sư, nhân công lành nghề cho các dự án; dành đất cho phát triển dự án năng lượng tái tạo… “Do đó, Chính phủ cần tiếp tục có các cơ chế, chính sách hỗ trợ, thúc đẩy năng lượng tái tạo; thiết lập các quỹ hỗ trợ năng lượng tái tạo; tổ chức tập huấn nâng cao, hợp tác với các trường và viện nghiên cứu đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực này” - ông Tuấn đề xuất.

Ông Trần Viết Ngãi - Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam - cho biết, một trong những khó khăn lớn nhất với năng lượng tái tạo ở Việt Nam là vấn đề lưu điện để bảo đảm ổn định tần số điện. Do đó, rất cần công nghệ lưu điện bằng pin lithium nhưng hiện nay, chúng ta không đủ khả năng để sản xuất. Hầu như công nghệ trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu về máy móc, thiết bị cho các ngành năng lượng mới, các nhà đầu tư phải nhập khẩu công nghệ và thiết bị từ nước ngoài… 

Quyết định 11/2017/QĐ-TTg: Hướng mở cho điện mặt trời

Theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có trách nhiệm mua toàn bộ lượng điện từ các dự án điện mặt trời nối lưới. Giá mua điện tại điểm giao nhận điện là 2.086 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế GTGT, tương đương 9,35 cent/kWh). Giá bán điện được điều chỉnh theo biến động của tỷ giá USD/VND và giá này chỉ áp dụng cho các dự án nối lưới có hiệu suất của tế bào quang điện (solar cell) lớn hơn 16% hoặc module lớn hơn 15%.

Tại buổi gặp gỡ báo chí, trong khuôn khổ Tuần lễ năng lượng mặt trời của Đức tại TP. Hồ Chí Minh, đại diện Chương trình năng lượng của Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ tại Việt Nam (USAID) cho biết, tính đến hết tháng 7/2017, đã có hàng trăm dự án điện mặt trời được đăng ký đầu tư với tổng công suất nguồn lên tới 17.000 MW. Đáng chú ý, EVN cũng đang tiến hành đầu tư gần 20 dự án với tổng công suất đặt khoảng 2.000 MW tại các tỉnh Khánh Hòa, Kon Tum, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai…

Ông Trần Quốc Điền – Trưởng phòng Kế hoạch kinh doanh, Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng Điện 3 – cho hay: Doanh nghiệp đang phối hợp với các đối tác đến từ Đức tìm hiểu, nghiên cứu dự án ở khu vực phía Nam và cho chạy thử nghiệm mô hình năng lượng điện mặt trời ngay trên mái nhà tại trụ sở công ty.

Liên quan đến vấn đề công nghệ - yếu tố then chốt, quyết định sự thành bại của dự án - các chuyên gia đến từ Đức cho rằng, vòng đời của công nghệ theo nghiên cứu có tuổi thọ từ 15-20 năm, nhưng khi đưa vào khai thác thực tế, có thể kéo dài tới 25 năm. Ngoài ra, việc xử lý các tấm pin sau khi không sử dụng cũng khá đơn giản: Tấm pin sẽ được phân tách các thành phần để tái tạo lại, không gây tác hại đến môi trường.

Đánh giá về Quyết định 11/2017/QĐ-TTg, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, đây là minh chứng cho cam kết của Chính phủ Việt Nam trong việc khai thác nguồn năng lượng mặt trời nhằm đạt các mục tiêu về công suất lắp đặt (850MW vào năm 2020, 4 GW vào năm 2025 và 12 GW vào năm 2030). Bên cạnh đó, Quyết định này tạo nền tảng pháp lý cho việc thu hút đầu tư của khu vực tư nhân vào hai phân khúc thị trường điện mặt trời tiềm năng nhất ở Việt Nam, gồm: Dự án nhà máy điện nối lưới và ứng dụng trên mái nhà tại các đơn vị công nghiệp, thương mại tiêu thụ điện năng cao.

Suri Nguyễn



Tin mới
Sản phẩm & dịch vụ
Sự kiện
Hoạt động
Copyright by Industrial Automation Magazine Vietnam
Sponsor by: Ministry Of Industry and Trade (MOIT)
All rights reserved of IAVIETNAM.net
Add: 79 Truongdinh St, Dist 1, HCMC
Tel: +84- 6290 6349
Email: info@iavietnam.net