10 năm sau gia nhập WTO: Quan trọng nhất vẫn là phương thức hội nhập

10 năm sau khi chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nền kinh tế Việt Nam đã có những đổi thay quan trọng, ngày càng tham gia sâu hơn vào “sân chơi” kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, quá trình hội nhập cũng còn không ít bất cập cần nhìn lại, điều chỉnh để tạo đà cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Tăng trưởng xuất khẩu thấp- vẫn ấn tượng

Nhìn lại quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam giai đoạn 2007-2017, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho hay: Giai đoạn này Việt Nam chứng kiến sự nỗ lực thực thi cam kết WTO và một loạt Hiệp định Thương mại tự do (FTA) có yêu cầu đa dạng, phù hợp với năng lực của nhiều nhóm DN. Do đó, XK hàng hóa giữ xu hướng tăng với tốc độ tăng XK bình quân ước đạt 16,6%/năm. 

Con số này dù thấp hơn so với giai đoạn 2000-2006 (19,4%/năm), song đặt trong bối cảnh kinh tế thế giới hứng chịu tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu, mức tăng trưởng này vẫn rất ấn tượng. Bên cạnh đó, NK hàng hóa được định hướng để phục vụ tốt hơn nhu cầu đầu tư, sản xuất trong nước. Nhờ vậy, tốc độ tăng NK trung bình đạt 15,1%/năm trong giai đoạn 2007-2017, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn 2000-2006 (21,1%/năm).

Cùng với xu hướng mở rộng thương mại hàng hóa, nền kinh tế Việt Nam cũng đạt độ mở ngày càng lớn. Bằng chứng là, năm 2016, độ mở thương mại đã đạt xấp xỉ 171%, cao hơn so với mức trước khủng hoảng tài chính thế giới (157,4% vào năm 2008). Ngoài ra, đề cập tới hội nhập kinh tế, sẽ là thiếu sót nếu không nhắc tới việc dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tăng mạnh kể từ năm 2007 cho đến nay, bổ sung đáng kể nguồn lực cho phát triển kinh tế-xã hội. Cụ thể, giai đoạn từ đầu năm 2007 đến tháng 11/2017, có hơn 18 nghìn dự án được cấp phép mới, tương đương 2,2 lần số dự án trong cả giai đoạn 1988-2006. Tổng vốn đăng ký mới và tăng thêm từ năm 2007 đến nay đạt 296,4 tỷ USD, bằng 3,8 lần so với giai đoạn trước WTO.

Một số chuyên gia đánh giá, nhìn chung, tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế giai đoạn 2007-2017 đã tác động không nhỏ đối với thể chế kinh tế nói chung và phương thức điều hành kinh tế - xã hội nói riêng. Việt Nam đã gia nhập nhóm các nền kinh tế có mức thu nhập trung bình ngay từ năm 2008 và có mức GDP bình quân đầu người khoảng 2.215 USD vào năm 2016, cao hơn 2,8 lần so với năm 2006. Đặc biệt, với việc thực hiện chủ trương hội nhập quốc tế toàn diện trọng tâm là hội nhập kinh tế quốc tế, vị thế của đất nước tiếp tục được cải thiện đáng kể. 3 đối tác chiến lược toàn diện, 15 đối tác chiến lược và 12 đối tác toàn diện của Việt Nam hầu hết đều được thiết lập trong giai đoạn 2007-2017.

Mấu chốt là hội nhập như thế nào

Mặc dù đạt được những kết quả nhất định sau 10 năm hội nhập, song phải thừa nhận, quá trình này còn tồn tại không ít bất cập. Điều đó được thể hiện nổi cộm qua việc, dù đã ban hành Chiến lược tổng thể về hội nhập quốc tế, tuy nhiên, các hoạt động hội nhập kinh tế quốc tế và mở rộng quan hệ trong các lĩnh vực chưa được triển khai đồng bộ trong chiến lược tổng thể. 

“Ngoài ra, cải cách trong nước, nhất là về mặt thể chế vẫn chưa đáp ứng và chưa theo kịp các yêu cầu của việc thực thi cam kết hội nhập kinh tế quốc tế. Cùng với đó, việc đánh giá thực hiện định kỳ kết quả hội nhập kinh tế quốc tế và tác động đối với phát triển kinh tế - xã hội chưa được quan tâm đúng mức nên kết quả rất hạn chế”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nói.

Xung quanh câu chuyện này, ông Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc Nghiên cứu, Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright đánh giá: Việt Nam là quốc gia thành công và hưởng lợi nhiều từ hội nhập thương mại quốc tế. Hội nhập quan trọng, tuy nhiên phương thức hội nhập còn quan trọng hơn. 

Lấy ví dụ đơn cử từ vấn đề thu hút FDI của Việt Nam thời gian qua, ông Anh cho rằng, nếu hội nhập mà biến Việt Nam trở thành điểm trung gian để các DN FDI đến đầu tư và “XK nhờ” thì chưa tốt, mà phải đi đôi với nâng cao năng lực cạnh tranh của DN nội địa, nâng cao trình độ sản xuất cũng như mức sống của người dân. 

“Rút kinh nghiệm từ quá trình hội nhập thời gian qua, trong giai đoạn tới, cần tận dụng tốt hơn cơ hội từ hội nhập quốc tế. Điều này có thể thực hiện thông qua việc thu hút đầu tư FDI có chọn lọc và tầm nhìn dài hạn; nỗ lực thúc đẩy để các DN nội địa gia nhập tốt hơn mạng lưới toàn cầu của các tập đoàn FDI như Samsung, Canon, Intel,… Bên cạnh đó, cải cách thể chế trong nước phải song hành với hội nhập quốc tế, đồng thời phải nghĩ cách bảo vệ thị trường trong nước chứ không thể chỉ tìm cách XK”, ông Vũ Thành Tự Anh nói.

Đồng quan điểm với ông Vũ Thành Tự Anh, theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đại Dương, cách hội nhập chính là điểm mấu chốt, quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Đặc biệt, trong thời đại công nghiệp cách mạng 4.0, điều này càng cần lưu ý nhiều hơn. “Việt Nam cần quan tâm thúc đẩy ứng dụng công nghệ, nhất là trong sản xuất để tự nâng cấp mình theo đòi hỏi của thị trường, như vậy mới tham gia được thị trường quốc tế. Hội nhập giai đoạn mới cũng đặt ra yêu cầu về kỹ năng, đòi hỏi người lao động có các kỹ năng mới, nâng cao năng suất lao động… Bởi vậy, Việt Nam cũng phải chú trọng hơn tới nâng cấp đào tạo lao động, tạo thêm việc làm mới, đổi mới các mô hình kinh tế...”, Thứ trưởng Dương nhấn mạnh.

Mai Nguyễn 


Tin mới
Sản phẩm & dịch vụ
Sự kiện
Hoạt động
Copyright by Industrial Automation Magazine Vietnam
Sponsor by: Ministry Of Industry and Trade (MOIT)
All rights reserved of IAVIETNAM.net
Add: 79 Truongdinh St, Dist 1, HCMC
Tel: +84- 6290 6349
Email: info@iavietnam.net